Jak wygląda onboarding usługi SOC i ile czasu zajmuje uruchomienie monitoringu?
„Ile to potrwa?” i „ile pracy będzie to wymagało od naszego zespołu?” to pytania, które pojawiają się niemal zawsze przed podjęciem decyzji o wdrożeniu usługi SOC. I słusznie, w końcu integracja z monitoringiem bezpieczeństwa to projekt, który może wciągnąć zespół IT na tygodnie, odciągając go od bieżących obowiązków, a tych nigdy nie brakuje.
Dobra wiadomość jest taka, że dobrze zaprojektowany onboarding SOC nie jest chaotycznym wdrożeniem. To jasno ustruktoryzowany proces z jasno określonymi etapami, w którym większość pracy wykonuje zespół dostawcy, a od klienta wymaga przede wszystkim dostępu, decyzji i wiedzy o własnym środowisku. Poniżej odpowiadamy na pytania, które najczęściej pojawiają się właśnie na tym etapie.
Jakie dane i logi trzeba udostępnić, aby usługa SOC działała?
Zakres źródeł zależy od wcześniej uzgodnionego poziomu usługi, ale typowy zestaw obejmuje logi pochodzące z:
- kontrolerów domeny (zdarzenia logowania, zmiany polityk grupowych),
- firewalli (ruch dozwolony i blokowany),
- istotnych serwerów aplikacyjnych.
A także telemetrię z systemów EDR/XDR na urządzeniach końcowych. Dodatkowo w środowiskach korzystających z chmury dochodzi jeszcze integracja z tożsamością w chmurze (np. Azure AD czy Microsoft 365).
Dla orientacji: w organizacji zatrudniającej około stu osób taki podstawowy zestaw źródeł generuje zwykle rząd kilkudziesięciu gigabajtów logów dziennie, a po uwzględnieniu systemów chmurowych wolument może rosnąć nawet kilkukrotnie. Liczba nie powinna budzić niepokoju. To standardowa skala danych, z którą dojrzały proces onboardingu radzi sobie w ramach ustalonej architektury, nie wymagając od klienta ręcznego przygotowania czy filtrowania logów przed ich przekazaniem.
Jakie systemy są integrowane?
Centralnym punktem integracji jest zwykle system SIEM, do którego trafiają dane z poszczególnych źródeł. Integracja SIEM SOC obejmuje najczęściej:
- kontrolery domeny i usługi katalogowe,
- rozwiązania EDR/XDR na stacjach i serwerach,
- urządzenia sieciowe (firewalle, systemy IPS/IDS),
- systemy pocztowe i ochronę poczty,
a w środowiskach o wyższych wymaganiach – również systemy chmurowe. W niektórych sektorach także infrastrukturę przemysłową (OT/ICS).
Nie każde środowisko wymaga integracji wszystkich źródeł od pierwszego dnia. Typowy model zakłada rozpoczęcie od tych najbardziej krytycznych (usług katalogowych, EDR i firewalla) i stopniowe rozszerzanie zakresu w kolejnych fazach.
Kto musi być zaangażowany w onboarding usługi SOC?
Onboarding usługi SOC nie jest realizowany w izolacji. Po stronie klienta warto zaangażować kilka ról jednocześnie. Są to:
Administrator infrastruktury
Przyznaje niezbędne dostępy i konfiguruje przekazywanie logów.
Osoba odpowiedzialna
za bezpieczeństwo oraz zgodność
Współtworzy priorytety i zakres monitoringu.
Opiekuni systemów biznesowych
Wskazują, które zasoby są krytyczne dla ciągłości działania.
Koordynator całego procesu po stronie organizacji
Zwykle kierownik projektu lub dyrektor IT – żeby ustalenia nie rozmywały się między kilkoma osobami bez jednego punktu kontaktu.
Zaangażowanie tych osób sprowadza się do kilku spotkań roboczych na starcie współpracy, podczas których ustalane są wszystkie istotne parametry opisany w dalszej części. Od wymienionych osób uzależniona jest dynamika prac po stronie klienta. Im szybciej dostarczą niezbędne elementy, informacje oraz dane tym szybciej usługa SOC zacznie monitoring incydentów bezpieczeństwa w infrastrukturze IT.
Jak ustalane są kontakty eskalacyjne?
Jednym z pierwszych elementów onboardingu jest zbudowanie listy osób kontaktowych, wraz z wskazaniem, kto jest informowany w pierwszej kolejności, kto stanowi zastępstwo w razie niedostępności głównej osoby oraz jakim kanałem odbywa się kontakt w zależności od powagi zdarzenia. Lista nie jest tworzona jednorazowo i zamrażana, to element stale aktualizowany w miarę zmian organizacyjnych po stronie klienta.
Ważne, żeby lista obejmowała więcej niż jedną osobę na każdym poziomie. Pojedynczy punkt kontaktu bez zastępstwa jest jednym z najczęstszych błędów popełnianych na etapie wdrożenia.
Czym jest runbook?
Runbook (nazywany też playbookiem) to udokumentowany, uzgodniony wcześniej scenariusz postępowania dla konkretnej kategorii zdarzeń (np. wykrycia phishingu, podejrzanego logowania czy aktywności odpowiadającej próbie ruchu bocznego). Zamiast improwizować, zespół SOC działa według wcześniej ustalonych kroków dopasowanych do specyfiki środowiska konkretnego klienta.
Budowa runbooków to jeden z powodów, dla których proces wymaga zaangażowania klienta, a nie tylko technicznej integracji danych. Runbooki przechowują wiedzę organizacji o własnym środowisku m.in. o tym, które systemy są krytyczne, jakie narzędzia administracyjne są używane rutynowo, jakie działania są akceptowalne, a jakie wymagają rozmowy przed wykonaniem.
Jak definiuje się priorytety?
Nie każde zdarzenie zasługuje na tę samą reakcję. Onboarding obejmuje również ustalenie priorytetów – zwykle w układzie od zdarzeń krytycznych, wymagających natychmiastowej reakcji i eskalacji, przez zdarzenia istotne, ale niewymagające natychmiastowego kontaktu telefonicznego, po zdarzenia niskiego ryzyka, raportowane w standardowym cyklu.
Kryteria nie są uniwersalne, zależą od tego, które zasoby klient wskazał jako krytyczne, jaki poziom pewności detekcji towarzyszy danemu typowi zdarzenia oraz jaki jest potencjalny zakres wpływu na działalność organizacji. To ten sam mechanizm, opisywany wcześniej przy okazji budowania macierzy eskalacji.
Jak ogranicza się liczbę fałszywych alarmów?
W żadnym środowisku nie brakuje fałszywych alarmów, szczególnie w pierwszych dniach monitoringu. To nieodłączna część procesu. Ważne, jak dostawca sobie z tym radzi.
Podręcznikowy onboarding obejmuje etap kalibracji – zebranie od klienta informacji o rutynowo używanych narzędziach administracyjnych, kontach serwisowych działających w nietypowych porach i innych znanych, nieszkodliwych wzorcach aktywności – jeszcze zanim zaczną one generować niepotrzebne alerty.
Etap jest kontynuowany także po uruchomieniu usługi. Pierwsze tygodnie działania SOC to okres intensywnego dostrajania reguł na podstawie obserwacji konkretnego środowiska.
Kiedy monitoring zaczyna działać?
Na to pytanie nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi.
Operujemy jednak ramami czasowymi (poglądowymi), które warto znać. W branży czas wdrożenia SOC waha się typowo od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy, w zależności od złożoności infrastruktury i liczby integrowanych źródeł danych. Organizacje, które mają już wdrożony system SIEM lub dojrzałe źródła logów, mogą liczyć na szybsze uruchomienie niż te budujące tę infrastrukturę od podstaw.
Proces zwykle przebiega fazowo: najpierw integrowane są źródła najbardziej krytyczne (usługi katalogowe, EDR, firewall wraz z podstawowym zestawem reguł detekcji), co pozwala uruchomić monitoring w ograniczonym, ale realnym zakresie stosunkowo szybko. W kolejnych tygodniach zakres jest poszerzany o pozostałe źródła, reguły są dostrajane na podstawie obserwacji, a usługa stopniowo osiąga pełną dojrzałość operacyjną.
Monitoring nie „włącza się” jednego dnia w pełnym zakresie.
Dlaczego rozpoczęcie współpracy z SOC nie jest tak skomplikowane, jak się wydaje?
Łatwo dojść do wniosku, że onboarding SOC to złożony projekt.
W praktyce jednak znacząca część tej złożoności leży po stronie dostawcy (konfiguracja SIEM, budowa reguł korelacji, przygotowanie infrastruktury analitycznej). Po stronie klienta onboarding sprowadza się do kilku działań, są to m.in. udostępnienie dostępów do uzgodnionych źródeł danych, udział w spotkaniach roboczych ustalających priorytety i runbooki, przekazanie wiedzy o własnym środowisku oraz bieżącej dostępności w pierwszych tygodniach na potrzeby kalibracji reguł.
Żaden z tych elementów nie wymaga wymiany infrastruktury ani zmiany sposobu pracy zespołu IT. To uporządkowanie tego, co organizacja i tak już wie o swoim środowisku, a następnie przełożone tej wiedzy na konkretną konfigurację usługi.
Chcesz zadbać o cyberbezpieczeństwo?
Skontaktuj się z nami!
Zostaw dane – oddzwonimy
Nasz specjalista odezwie się do Ciebie najpóźniej kolejnego dnia roboczego. Nie musisz wypełniać pola wiadomości, ale krótka informacja o interesującym Cię temacie rozmowy będzie dla nas cenną wskazówką.
