Jak wygląda praca analityka w Security Operations Center (SOC)?
·

Jak wygląda praca analityka w Security Operations Center (SOC)?

Cyberatak rzadko zaczyna się od głośnego alarmu, zaszyfrowania plików czy komunikatu z żądaniem okupu – to nie scenariusz filmowy. Atakujący może wykonać jedną czynność, odczekać kilka dni, a następnie zrobić kolejny krok. Takie działania rozwijają się tygodniami lub miesiącami, a każde zdarzenie może przypominać zwykłą aktywność użytkownika albo administratora.

Zadanie analityków SOC polega na odbieraniu alertów generowanych przez systemy bezpieczeństwa, ale dodatkowo muszą łączyć zdarzenia pochodzące z różnych źródeł, oceniać ich kontekst i rozpoznawać wzorce, które mogą wskazywać na rozwijający się cyberatak.
 
Perspektywą codziennej pracy w dziale Security Operations Center dzieli się Grzegorz Gąsiewski, Dyrektor SOC Perceptus w rozmowie z Przemysławem Sobczykiem, Dyrektor Działu Technicznego w czwartym odcinku podcastu o cyberbezpieczeństwie.

Dlaczego SOC monitoruje infrastrukturę przez całą dobę?

Podejrzana aktywność częściej może pojawić się w nocy, podczas weekendu, w święto. Dokładnie wtedy, gdy prawdopodobieństwo tego, że administrator odpowiedzialny za infrastrukturę jest niedostępny.
 
Zespół SOC monitoruje środowisko klienta 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Poszczególne zmiany przekazują sobie informacje o trwających obserwacjach i zdarzeniach, które nie zostały jeszcze jednoznacznie wyjaśnione.
„Nieważne, czy to będzie święto, wakacje czy pora nocna. Czujemy odpowiedzialność. Taka jest nasza rola”
Grzegorz Gąsiewski
Dyrektor SOC Perceptus

Ciągłość monitorowania jest istotna również dlatego, że pojedynczy alert nie zawsze pozwala ocenić, czy organizacja ma do czynienia z rzeczywistym incydentem. Zdarzenie o średnim priorytecie może nie wymagać natychmiastowej interwencji, ale jego znaczenie zmieni się, jeśli po kilku godzinach pojawią się kolejne powiązane aktywności.

Kompletność logów decyduje o widoczności zagrożeń

Wyobraź sobie organizację posiadającą 100 monitorowanych urządzeń. Jeśli logi systemowe spływają tylko z 50 z nich, pokrycie wynosi 50 %. Zespół może wiedzieć o istnieniu pozostałych komputerów, ponieważ ich aktywność jest widoczna na firewallu lub w systemie XDR. Nie ma jednak pełnego obrazu tego, co dzieje się bezpośrednio w ich systemach operacyjnych.
Wszystkie urządzenia w organizacji
Objęte monitorowaniem 50%

Gdy z jednego z takich urządzeń pochodzi podejrzana komunikacja, analityk może nie być w stanie zweryfikować:

  • kto był w tym czasie zalogowany,
  • jakie procesy zostały uruchomione,
  • jakie polecenia wykonywał użytkownik,
  • czy wcześniej występowały podobne zdarzenia,
  • co poprzedzało wykrytą aktywność,
  • czy zachowanie urządzenia odbiegało od jego dotychczasowej pracy.
SOC widzi wtedy, że system bezpieczeństwa wykrył zdarzenie, lecz ma mniejsze możliwości zweryfikowania jego źródła, przebiegu i potencjalnych konsekwencji.
Kontrolowanie kompletności danych jest stałym elementem pracy zespołu monitorującego. Źródła logów mogą przestać działać po aktualizacji, zmianie konfiguracji, awarii urządzenia lub modyfikacji infrastruktury. Ich dostępność nie powinna być więc sprawdzana wyłącznie podczas wdrożenia usługi.

Jak MITRE ATT&CK pomaga oceniać potencjalny cyberatak?

Aby uporządkować zaobserwowane aktywności, analitycy mogą odnosić je do znanych taktyk i technik atakujących. Jednym z podstawowych źródeł wiedzy wykorzystywanych w tym celu jest MITRE ATT&CK.

Framework pozwala przyporządkować wykryte zachowanie do określonego etapu ataku.

MITRE ATT&CK nie podejmuje decyzji za analityka, ale pomaga odpowiedzieć na pytania:

  • z jaką techniką ataku może być związane zdarzenie,
  • na jakim etapie potencjalnego ataku się znajduje,
  • jakie kolejne działania może podjąć napastnik,
  • jakich dodatkowych aktywności należy szukać w logach.

Znaczenie ma również zasób, na którym zarejestrowano zdarzenie. Podejrzana aktywność na zwykłej stacji roboczej jest istotna, ponieważ to właśnie użytkownik może stać się pierwszym punktem wejścia do organizacji. Jeszcze wyższego priorytetu może jednak wymagać podobna aktywność na kontrolerze domeny, serwerze kopii zapasowych czy systemie odpowiadającym za krytyczne procesy.

Cyberatak może rozwijać się tygodniami

Gwałtowne działania zwiększają ryzyko wykrycia. Cyberprzestępca chcący osiągnąć swój cel (szczególnie na poczatku) nie może działać w pośpiechu. 
„Atakujący nie robią wszystkiego od razu. Wykonają jedną czynność, poczekają kilka dni, później kolejną. Taki cyberatak trwa kilka tygodni czy kilka miesięcy, ponieważ ktoś bardzo uważnie stara się być niezauważony”.
Grzegorz Gąsiewski
Dyrektor SOC Perceptus
Rozłożenie działań w czasie utrudnia rozpoznanie incydentu. Pojedyncze zdarzenie może nie wyglądać groźnie, ale połączenie go z aktywnościami zarejestrowanymi kilka dni lub tygodni wcześniej ujawnia podejrzany schemat.
SOC potrzebuje nie tylko bieżących alertów, ale także danych historycznych i możliwości korelowania informacji pochodzących z różnych systemów.

Reakcja na incydent nie może sparaliżować organizacji

Szybka reakcja jest istotna, ale nie zawsze oznacza natychmiastowe wyłączenie systemu. Analityk SOC może nie znać pełnego kontekstu biznesowego urządzenia objętego alertem.

Serwer może obsługiwać system rejestracji pacjentów w szpitalu, linię produkcyjną, kluczową aplikację sprzedażową, procesy logistyczne, system księgowy…
Jak wygląda praca analityka w Security Operations Center (SOC)?

 Jego odłączenie może ograniczyć działania napastnika, ale może również zatrzymać funkcjonowanie organizacji. Co więcej, po przeprowadzeniu analizy może się okazać, że alarm był fałszywy albo że podejrzana aktywność nie wymagała natychmiastowej izolacji.

Nie oznacza to, że należy odkładać reakcję pomimo potwierdzonego zagrożenia. Decyzja powinna jednak uwzględniać zarówno poziom ryzyka, jak i konsekwencje biznesowe. Ocena wymaga współpracy analityków z administratorem, który zna rolę danego zasobu w organizacji.

Technologia nie zapanuje nad chaosem

Organizacje często próbują zwiększać poziom bezpieczeństwa przez zakup kolejnych narzędzi. Nowe rozwiązanie nie usunie problemów wynikających z braku kontroli nad infrastrukturą.

Uporządkowanie zasobów, kont i uprawnień ułatwia nie tylko zapobieganie atakom. Pozwala również szybciej analizować zdarzenia, ponieważ wiadomo, kto powinien korzystać z danego systemu, jakie procesy są w nim uruchomione i które zachowania rzeczywiście odbiegają od normy.

Chcesz zadbać o cyberbezpieczeństwo?

Skontaktuj się z nami!

Zostaw dane – oddzwonimy

Nasz specjalista odezwie się do Ciebie najpóźniej kolejnego dnia roboczego. Nie musisz wypełniać pola wiadomości, ale krótka informacja o interesującym Cię temacie rozmowy będzie dla nas cenną wskazówką.


Powiązane wpisy